Natuurlijk Grevelingen

Laat de grevelingen niet verdrinken

Het Grevelingendebat ging veel over dynamiek. Eén al euforie. We hoorden zelfs dat de getijdendynamiek prima kon samengaan met behoud van de bestaande natuurwaarden (overigens momenteel nog één van de hoofddoelstellingen van GZH).
Op alle positieve berichten valt toch wel wat af te dingen. Een overzicht:
 

1. De gedeeltelijke afsluiting van de Oosterschelde heeft het begrip zandhonger geïntroduceerd. Door vernauwing van het doorstroomprofiel van en naar open zee is de balans tussen erosie en sedimentatie van bodemdeeltjes verstoord. Er is meer erosie dan sedimentatie waardoor platen en slikken afnemen en geulen opvullen.
2. De Grevelingen is volledig afgesloten. In de Grevelingen is de balans volledig naar erosie doorgeslagen. Het vaste peil gaf echter ook de mogelijkheid beschermende maatregelen te nemen. Aanleg van oeververdedigingen.

In de 10-jarige periode van aanleg van deze verdedigingen is ca 400 ha verdwenen. Ter vergelijking: dit is ca. 1.25 x de huidige Hompelvoet 
Daarna was boven water de erosie beteugeld. Onder water gaat deze echter wel door. In de ondiepere delen die onder invloed liggen van de golfwerking wordt materiaal losgewoeld en met de van de oever af gerichte onderstroom afgevoerd naar de diepere delen. Zie de schelpenbanken die op diverse plaatsen zijn ontstaan en blijven aangroeien en de afzettingen op de geulranden beneden een niveau van ca 2.00m -NAP (= diepte invloed golfbeweging). De vooroevers zullen op de zeer lange termijn verdiepen tot dat niveau.
 

3. De Grevelingen met een gedeeltelijke open Brouwersdam gaat meer op de Oosterschelde lijken. Hoe meer open hoe minder zandhonger. De beschermde oevers van de Grevelingen zullen dit beeld echter verstoren. In alle gevallen zal erosie de overhand hebben. 

De oevers zijn momenteel beschermd rond de huidige waterlijn van ca 0.20m -NAP waarbij vooroever- en directe oeververdedigingen van de platen en natuureilanden tot op een max. hoogte rond NAP zijn aangelegd. Een getij tussen NAP + 0.50m en NAP – 0.50m heeft dus als gevolg dat het boven NAP gelegen onbeschermde land bij elk tij wordt aangevallen met erosie als gevolg. Uiteindelijk zal afvlakking optreden tot het niveau van de oeververdedigingen (nu dus ca. NAP).
 

4. De huidige, veel bejubelde natuurwaarden van de Grevelingen zijn enerzijds vooral de zgn. natte duinvalleivegetaties. Waar men elders met veel moeite en zorg kleine plekken van deze zeldzame vegetatie in stand moet zien te houden hebben we daar in de Grevelingen volgens de laatste inventarisaties ca 1000 ha van liggen zonder er noemenswaardige inspanning voor te moeten leveren (brengt in de huidige subsidieregeling ca. 890 euro/ha op). Volgens de deskundigen kan die situatie nog zeker 100 jaar blijven voortbestaan. 

Anderzijds is de Grevelingen aangewezen als zeer belangrijk gebied voor kust(broed)vogels waar behoud en waar mogelijk versterking van broedgebied voor deze vogels aandacht behoeft.
Terug brengen van gedempt getij in de Grevelingen betekent dat door overspoeling en erosie juist die zones die nu zo belangrijk zijn onbruikbaar worden en op termijn zelfs volledig onder water zullen kunnen gaan verdwijnen.